Wat kun je doen tegen de pester?

De meeste kinderen denken dat het hacken van iemand zijn MSN account niet erg is en ze sturen haatmails gewoon voor de lol zonder dat ze hier een probleem in zien. Als we dit langs een wettelijke kant gaan bekijken zien we heel duidelijk dat deze handelingen strafbaar zijn.

 

1.1 Wat kun je tegen cyberpesten doen?

 

1. Proces verbaal

Als je met een klacht naar het lokale politiekantoor in je gemeente stapt wordt er in de meeste gevallen een proces-verbaal opgesteld.

1. Onderzoek door de jeugddienst

In het beginstadium worden de eerste onderzoeken gevoerd door de jeugddienst van de lokale politie, als dan blijkt dat het ernstige feiten zijn kan de zaak worden doorverwezen naar het parket van de jeugdrechtbank.

1. Achterhalen van identiteit van dader/verdachte

Vervolgens wordt er door de politie bij het parket toestemming voor identificatie van een e-mailadres aangevraagd om de identiteit van de dader te achterhalen, mocht deze nog niet bekend zijn. Wanneer ze die toestemming verkregen hebben kan de politie bij het internetprogramma waarmee de e-mail is verstuurd een IP-adres aanvragen waarmee ze naar de internet provider kunnen stappen. Van die internet provider krijg je dan een naam en een adres, zodat ze de dader/verdachte kunnen vinden.

1. Jeugdrechtbank

Bij doorverwijzing naar de jeugdrechtbank kan de jeugdrechter maatregelen opleggen aan de verdachte jongere. Mogelijke voorbeelden hiervan zijn: een huisarrest, een verbod op het gebruik van internet, enz. In het uiterste geval kan er zelfs sprake zijn van opname in een gesloten instelling. Ook als de zaak is doorverwezen naar het parket van de jeugdrechtbank kan de zaak nog steeds komen te vervallen, of kunnen de partijen tot een overeenkomst komen.

1. Vluchtig medium

Voordat je met een klacht naar de politie gaat is er wel een belangrijk punt waar je rekening mee moet houden. Internet is een medium waar de dingen dagelijks veranderen, daarom is het zeer belangrijk dat je alle bewijsmateriaal (van websites tot MSN gesprekken) op je eigen computer opslaat en afprint zodat je deze aan de politie kan laten zien. Stel dat er op een bepaalde website teksten geplaatst zijn die strafbaar zijn (bijv. bedreigingen, schelden enz.), dan kan het best zijn dat die teksten de volgende dag alweer verwijderd zijn. Dan heb je niets meer.

 

1.2 Soorten cyberpesten waarop straffen staan

 

1. Zwartmaking en eerroof

Hiervoor ga je kijken naar hoofdstuk 5 uit het Strafwetboek: Aanranding van de eer en goede naam van personen. Bepalend is artikel 443: “Hij die in de hierna aangeduide gevallen aan een persoon kwaadwillig een bepaald feit ten laste legt, dat zijn eer kan krenken of hem aan de openbare verachting kan blootstellen, en waarvan het wettelijke bewijs niet wordt geleverd, is schuldig aan laster, wanneer de wet het bewijs van het ten laste gelegde feit toelaat, en aan eerroof, wanneer de wet dit bewijs niet toelaat”. Voorwaarden van deze wet: er moet kwaad opzet in het spel zijn, de verdachte moet beschuldigd worden van een feit dat de goede naam van het slachtoffer besmeurd, het moet openbaar gemaakt worden.

Strafmaat

De strafmaat in dit geval kan oplopen van 8 dagen tot een jaar gevangenisstraf en geldboetes van maximaal €1000,-.

1. Stalken

Stalken is terug te vinden in het Strafwetboek onder artikel 442. De wettelijke bestanddelen zijn de volgende: Stalken: Het lastigvallen van iemand zodat het voor die persoon overlast meebrengt, ook een handeling die niet herhaald wordt kan het misdrijf opleveren; Een ernstige verstoring van de rust van iemand, iemand moet geviseerd worden; De dader wist of had moeten weten dat hij door zijn gedrag de rust van die bewuste persoon ernstig zou verstoren, er is dus geen bijzonder opzet vereist. Hieruit kan je duidelijk afleiden dat cyberpesten valt onder stalken, verstoring van de rust en overlast. Want deze zijn zeker aanwezig bij cyberpesten. Ook is er het feit dat er geen bijzonder opzet vereist is. De daders van cyberpesten zijn zich meestal niet bewust van wat ze doen.

Strafmaat

De strafmaat in dit geval kan oplopen tot een gevangenisstraf van 15 dagen tot 2 jaar en/of een geldboete van €50,- tot €300,-. Stalken is een klachtmisdrijf, dit betekent dat het alleen vervolgt kan worden als de persoon die gestalkt wordt een klacht indient.

   Informaticacriminaliteit

1. Hacken van een informaticasysteem

(Strafrechtboek Artikel 550 §1): “Hij die, terwijl hij weet dat hij daar toe niet gerechtigd is, zich toegang verschaft tot een informaticasysteem of zich daarin handhaaft...”. Dit betekent concreet dat iemand die bijvoorbeeld een MSN account hackt en het wachtwoord verandert strafbaar is.

Strafmaat

De straf in dit geval loopt van 3 maanden tot 1 jaar of een geldboete van ongeveer €25,- tot €25.000,-. Deze straffen kunnen oplopen wanneer de dader gehandeld heeft met een bedrieglijk opzet, gegevens doorgegeven of verzamelt heeft of wanneer hij opdracht hebt gegeven tot hacken.

2. Kwaadwillige manipulatie van data

(Strafrechtboek Artikel 550 §2): “Hij die, met het oogmerk om te schaden, rechtstreeks of onrechtstreeks, gegevens in een informaticasysteem invoert, wijzigt, wist, of met enig ander technologisch middel de mogelijke aanwending van gegevens in een informaticasysteem verandert...”. Dit betekent dat als mensen een virus of worm doorsturen naar iemand zijn computer, dit strafbaar is als het bedoeld is om hem te pesten, niet als het onbewust zou gebeuren.

Strafmaat

Hierop staat een strafmaat van 6 maanden tot 3 jaar en/of een geldboete van €25,- tot €25.000,-. Dit kan hoger oplopen als je, door het gedrag dat hierboven beschreven is, het informaticasysteem beschadigt of de werking ervan belemmert.

3. Zedenfeiten

Hiervoor belanden we in het strafrechtboek bij Artikel 383 dat de volgende titel heeft meegekregen; “Openbare schennis van de goede zeden”. Dit zijn de belangrijkste gedeeltes uit het artikel: “Hij die liederen, vlugschriften of andere geschriften, al dan niet gedrukt, afbeeldingen of prenten, die strijdig zijn met de goede zeden, tentoonstelt, verkoopt of verspreidt…” “Hij die, met het oog op de handel of de verspreiding, liederen, vlugschriften, geschriften, afbeeldingen of prenten, die strijdig zijn met de goede zeden, vervaardigt, in voorraad heeft en door enig publiciteitsmiddel bekendmaakt…” “Hij die zinnebeelden, voorwerpen, films, foto's, dia's of andere beelddragers die houdingen of seksuele handelingen met pornografisch karakter voorstellen waarbij minderjarigen betrokken zijn of worden voorgesteld, tentoonstelt, verkoopt, verhuurt, verspreidt, uitzendt of overhandigt…” Hieruit kan je afleiden dat alle vormen van cyberpesten die een seksuele aard hebben, bijvoorbeeld foto’s plaatsen op websites of bepaalde filmpjes publiekelijk maken, strafbaar zijn. Ook het in bezit hebben van dit soort foto’s is strafbaar.

Strafmaat

Er staan op deze vergrijpen verschillende straffen, al naargelang de ernst van de zaak kan de straf oplopen tot een gevangenisstraf van 2 jaar en een fikse boete.

 

Wat zijn de relaties tussen verschillende groepen als het cyberpesten gestopt is?

De gepeste is altijd gepest, achtervolgd en getreiterd door de pester. Maar na het pesten, hoe liggen de verbanden dan? Wat is de relatie tussen de gepeste en de pester? Kan de gepeste de pester (in de meeste gevallen) vergeven, of blijft hij/zij altijd boos/teleurgesteld?

 

2.1 Gevolgen met invloed

 

De relatie tussen de digitale pester en de gepeste, is niet in alle gevallen hetzelfde, omdat cyberpesten meerdere gevolgen kan hebben voor het leven van de gepeste. Deze kan zelfmoord hebben gepleegd, zichzelf hebben beschadigd, enz. Het ligt vooral aan de volgende punten:

• Of de gepeste de pester kan vergeven, en zo ja, hoe ze dan verdergaan met hun levens. Het kan bijv. zo zijn dat ze goede vrienden worden, maar het kan ook zo zijn dat de gepeste de pester, ondanks het vergeven, niet meer wil zien;
• Of de pester aan zijn pesterijen bekend, of dat hij ontkent dat hij ooit iemand gepest heeft. Het kan zijn dat de gepeste dit (ondanks alles) begrijpt, of dat hij/zij het niet accepteert dat de pester het heeft ontkent. Als de pester het ontkent, kan het ook nog zijn dat iedereen denkt dat de gepeste zich aanstelt en dat iedereen zich (weer) tegen haar keert;
• Of de gepeste psychiatrische problemen heeft; als hij/zij, zelfmoordpogingen enz. heeft gepleegd kan het zijn dat hij/zij naar een kliniek moet, als hij/zij zwaar depressief is en daarom met niemand meer praat en bijv. het huis niet meer uitkomt.

Dit zijn wat van de gevolgen die cyberpesten hebben en die invloed hebben op de relatie pester-gepeste.

 

2.2 Na de zelfmoord

 

Als de gepeste zelfmoord heeft gepleegd, zijn er drie belangrijke partijen die nog overblijven:

• De mensen die het voorval het snelst mogelijk willen vergeten (of er niets van weten), ze bemoeien zich meestal niet met discussies over de zelfmoord op social media en laten het aan zichzelf voorbijgaan. Ze willen door met hun leven en niet altijd in hun verdriet om diegene blijven hangen. (meestal zijn dit vrienden, familie, kennissen enz.) Het kan wel zijn dat ze acties maken tegen het cyberpesten om anderen te helpen.
• De mensen die het voor de gepeste opnemen. Ze gaan meestal in felle discussies met mensen die voor de pesters zijn. Ze hoefden de gepeste niet te kennen, maar zijn gewoon geschokt, door het overlijden van een meestal zo jonge persoon.
• De pesters, en de mensen die het voor de pester opnemen. Ze gaan meestal in felle discussies met mensen die het voor de gepeste opnemen. Ze vinden dat de gepeste zich niet moet aanstellen en dat het zijn/haar eigen schuld is dat hij/zij zelfmoord heeft gepleegd. Ze vinden dat de gepeste simpelweg voor zichzelf op had moeten komen.

 

 Hoe kijkt de gepeste naar zichzelf als hij/zij gepest wordt?

Cyberpesten kan grote gevolgen hebben op de rest van je leven. Bijvoorbeeld met het maken van sociale contacten maar ook met het behouden daarvan. Kinderen die gepest worden krijgen vaak een negatief zelfbeeld.

 

3.1 Eigen schuld

 

Kinderen die gepest worden leggen, op een gegeven moment, de schuld bij zichzelf. Als mensen hen elke dag of uur vertellen hoe lelijk, dom, of vervelend ze zijn, gaan ze het zelf ook geloven. Ze gaan dan denken dat ze het pesten verdienen. Dat het hun eigen schuld is dat ze zijn zoals ze zijn, waarom ze er niet meer aan gedaan hebben om voor zichzelf op te komen en om andere vrienden te maken.

 

3.2 Zichzelf straffen

 

Als mensen denken dat ze het pesten verdienen willen ze zichzelf ook pijn doen. De bekendste manier daarvan is zichzelf snijden. Andere voorbeelden zijn krassen, krabben of branden van de huid. Iedere keer dat ze worden uitgescholden, uitgelachen of uitgescholden doen ze zichzelf pijn. Nadat ze zichzelf pijn hebben gedaan krijgen ze eerst een goed gevoel, maar daarna dringt de pijn binnen en voelen ze zich weer slecht. Het is als een soort straf van alles wat ze (in hun eigen ogen en in de ogen van anderen) fout doen, of hebben gedaan.

Kinderen kunnen het pijn doe van zichzelf goed verbergen. Naar school dragen ze lange mouwen en broeken als ze opvallend veel littekens hebben, en ouders hebben vaak pas na lange tijd door dat het zo slecht gaat met hun kind. Soms komen ze er bij de dokter achter en soms komen ze er zelf achter. Vaak weten alleen de kinderen die zichzelf pijn doen het zelf, ze nemen niemand in vertrouwen.

 

3.3 Weg uit de wereld

 

Na een hele lange tijd gepest te zijn gaan kinderen zich ellendig voelen. Ze willen weg uit de wereld van het pesten en denken soms zelfs aan zelfmoord. In sommige gevallen plegen ze ook echt zelfmoord. Je hoorde de laatste jaren regelmatig dat iemand voor de trein of van een gebouw was afgesprongen vanwege het langdurige pesten.

Het kan zijn dat ouders er pas na de zelfmoord van hun kind achterkomen dat hun kind gepest werd. Het komt doordat lijfelijk pesten opvalt maar wanneer iemand op het internet belaagd word, weten ouders het vaak niet. Als ouders dan op de computer van hun kind kijken komen ze er pas achter dat hun kind gepest is. Ouders nemen het zichzelf vaak kwalijk dat ze de symptomen van een gepest kind niet ernstig genomen hebben.

Wat is de invloed van cyberpesten op het leven van de gepeste?

Vaak trekken alleen de meest dramatische incidenten van cyberpesten de aandacht van ouders en leraren. Daarbij moet je denken aan jongeren en kinderen die zelfmoord plegen nadat ze maandenlang gepest zijn. Alleen bij ernstige vormen van cyberpesten zien ouders en begeleiders vaak pas de ernst van de situatie in. Maar ook bij kleine berichtjes zoals haatmails of berichtjes kunnen kwetsend voor kinderen zijn en kinderen raken hun zelfvertrouwen kwijt.

 

4.1 Algemene gevolgen

 

De meeste kinderen worden erg onzeker over zichzelf als ze gepest worden. Hun school kan er onder leiden, want ze gaan hier niet graag meer heen omdat ze bedreigd worden. Daardoor is cyberpesten slecht voor de samenleving omdat mensen die bepaalde talenten hebben niet meer naar school gaan en niet de baan krijgen die ze zouden moeten krijgen. Ook kan cyberpesten thuis gevolgen hebben. De reden daarvoor is dat veel kinderen een andere houding aannemen tegen hun ouders. Hiermee proberen ze het pesten te verbergen voor hun ouders. Sommige mensen hebben er ook hun hele leven last van als ze gepest zijn geweest. Als ze eraan denken kunnen ze depressief en angstig worden en leerproblemen krijgen. Ze gaan zich in zichzelf keren en krijgen moeilijker een partner en gaan eenzamer door het leven. Ze stappen ook niet snel in gezelschappen en hebben meer inzinkingen dan mensen die niet gepest zijn. Gepeste kinderen hebben vaker last van depressieve klachten, angst, vermoeidheid, buikpijn, bedplassen, gespannenheid en slaapproblemen. Dit is de psychische schade, maar cyberpesten kan ook fysieke schade hebben. Sommige mensen plegen zelfmoord, omdat ze hun leven niet meer zien zitten of ze worden in elkaar geslagen. En vooral meisjes snijden zichzelf om zich te straffen voor wat zij gedaan hebben dat, volgens hen, geleid heeft tot het gepest worden.

 

4.2 Zelfbeeld

 

Kinderen die van kleins af aan vaak gepest werden ondervinden daar hu hele leven lang moeilijkheden door. Cyberpesten kan leiden tot een negatief zelfbeeld. Wanneer je continu vervelende berichtjes krijgt over hoe lelijk, vervelend of dom anderen je vinden, is het heel moeilijk om dit niet serieus te nemen. Met als gevolg dat je jezelf ook lelijk, vervelend en dom gaat vinden. Sommige kinderen denken daardoor dat ze het pesten hebben verdiend. Een negatief zelfbeeld kan leiden tot problemen maken van sociale contacten. Zo kan een kind voorzichtiger worden in het aangaan van nieuwe relaties en contacten, omdat hij/zijn niemand meer vertrouwd.

 

4.3 Sociale contacten

 

Cyberpesten kan ook effect hebben op het stellen van grenzen binnen je sociale contacten. Dit komt doordat de pesters altijd over je eigen grenzen zijn gegaan. In de contacten die je al hebt kan dit leiden tot problemen. Het kan zijn dat je je grenzen niet durft aan te geven en iedereen altijd over je grenzen heen gaat. Dit staat meestal ook in verband met het negatieve zelfbeeld, je durft er niet helemaal van uit te gaan dat mensen die je nu misschien mogen je de rest van je leven ook zullen mogen, ook al stel je je grenzen. En het kan ook zijn dat je je grenzen heel duidelijk bij iedereen aangeeft. Bang dat als je mensen 1 grens laat overschrijden dat ze dan meteen al je grenzen zullen overschrijden.

Beide kanten kunnen gevolgen hebben op het volwassen leven. Want wanneer je als kind digitaal gepest bent en je op latere leeftijd niet de kans krijgt om al het cyberpesten te verwerken en je het nooit leert je eigen grenzen aan te geven, kan dat tot grote problemen leiden.

 

4.4 Pester

 

De gevolgen van cyberpesten gaan ver. Als je gepest hebt blijft je dat ook in je volwassen leven blijven achtervolgen. Tegenwoordig is het best gebruikelijk dat eventuele nieuwe werkgevers meer informatie opzoeken over hun sollicitanten op internet. Wanneer je een haatsite tegen iemand hebt aangemaakt met vele beledigingen, roddels, bedreigingen enz. over iemand anders, kan dit dus leiden tot een verkeerd beeld van je eventuele nieuwe werkgever over jou, en is de kans groot dat je niet wordt aangenomen. Als je dus echt op openbare sites een ander heel lang en erg hebt vernederd is de kan klein dat je aan een goede baan komt en een goed inkomen krijgt.